جمعه ، ۲۲ آذر ۱۳۹۸ - ۵۸ : ۰
 
کتاب ها
اخلاق
ادبیات و هنر
اقتصاد
انقلاب اسلامی
بینش و اندیشه
پرسمان
تاریخ و تمدن
آداب طلبگی
سیاست
سیرهای مطالعاتی(سما)
عرفان
غرب شناسی
فقه و حقوق
فلسفه
فرهنگ پژوهی
کلام و دین پژوهی
قرآن و حدیث
کرسی های نظریه پردازی
قطب علمی فلسفه دین
معرفت شناسی
منطق فهم دین
مجموعه چلچراغ حکمت
مشق آزاد
مدیریت اسلامی
مجموعه از نگاه نبوی(ص)
مطالعات فرهنگی و اجتماعی
مجموعه چشم انداز امام علی(ع)
مطالعات زن و خانواده
نشریات
فصلنامه قبسات
فصلنامه کتاب نقد
فصلنامه ذهن
فصلنامه اقتصاد اسلامی
فصلنامه حقوق اسلامی
فصلنامه الحکمه
ماهنامه زمانه
دانشنامه ها
دانشنامه امام علی(ع)
دانشنامه فاطمی(س)
دانشنامه قرآن شناسی
مشاهده آثار
کانال تلگرام سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
کانون اندیشه جوان
باشگاه اندیشه
مجمع ناشران انقلاب اسلامی
پایگاه نشریات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
پاتوق کتاب فردا
تجربه دینی و مکاشفه عرفانی
ریشة مسألة مکاشفه همانند اکثر مسائل دیگر عرفانی یا کلامی به قرآن و تفسیر آیات آن بازمی‌گردد. در قرآن کریم به آیاتی برمی‌خوریم که در آن‌ها سخن از «رؤیت خدا» مطرح است. مسألة رؤیت خدا در ادیان دیگر نیز پیشینه دارد و در اسلام، احادیثی نیز به این موضوع اختصاص یافته است. فرق گوناگون نیز درباب این مسأله سخن گفته‌اند. معتزله و جهمیه به انکار رؤیت خدا پرداخته‌اند و حنابله، اهل حدیث و اشاعره آن را روا دانسته‌اند. عارفان و صوفیان درباب این موضوع سخن فراوان گفته‌اند و نکاتی بدیع و تازه آورده‌اند. در شاخه‌های دوازده‌گانة دین‌پژوهی مدرن نیز مسألة تجربه دینی و عرفانی مطرح است و در این حوزه‌ها چهار بعد روان‌شناختی، پدیدارشناختی، معرفت‌شناختی و فلسفی دارد. جهان غرب در سه محدودة وحی، دین و ایمان، نگاهی تجربی یافته است. ظهور مکتب رمانتیک، نقادی کتاب مقدس،‌ فلسفة کانت،‌ تعارض علم و دین و مخالفت با الهیات طبیعی، از عوامل ظهور تجربه‌گرایی دینی در مغرب‌زمین به‌شمار می‌آیند. اگر دو مسألة مکاشفه و تجربة عرفانی را از نظر تاریخی، عوامل پیدایش و حوزه و قلمرو مقایسه کنیم، آن‌ها را متفاوت و متمایز می‌یابیم. ابهام مفهومی مکاشفه را می‌توان با روش ایضاح درونی برطرف ساخت و آن را از دیدگاه تصوف و عرفان شناخت. همچنین لازم است بدانیم که مکاشفه هم بار معنایی دارد و هم بار ارزشی. در متون عرفانی نیز واژگانی هستند که مستقیم یا غیرمستقیم بر مفهوم مکاشفه دلالت می‌کنند. بررسی تعاریف مکاشفه از زبان ابونصر سراج و خواجه عبدالله انصاری گرفته تا تعریف سیدحیدر آملی و امام خمینی(ره) ما را با مفهوم عمیق مکاشفة عرفانی آشنا می‌کند. رفع حجاب، مراتب و درجات مکاشفه، حالات هفت‌گانة آن، معرفت‌زا و وهبی بودن آن، عصمت کشفی، برتری بر عقل، طمع طبیعی، توصیف‌ناپذیر و بی‌قوه بودن مکاشفه، همه از مباحث ژرف این تعاریف محسوب می‌شوند. مکاشفه مبتنی بر سلسله‌ای از پیش‌فرض‌های مکاشفه به‌شمارند. اگر جهان را ذومراتب ندانیم و انسان را تک‌ساحتی فرض کنیم و انسان و عالم را تماماً بی‌حجاب و عریان بپنداریم و به تجلیات الهی و مراتب آن اعتقادی نورزیم، مکاشفه یکسره معنا و جایگاه خود را از دست خواهد داد. در بحث از تجربة دینی و عرفانی نیز باید به همین سیاق، به تعاریف پرداخت تا ضمن آشنایی با معرفت‌شناسی عرفانِ مسیحیت، زمینة لازم برای تطبیق و بررسی فراهم آید. سه مفهوم تجربه، دینی بودن و عرفانی بودن در فرهنگ غرب، تعاریف ویژه‌ای دارند. برخی در یک طبقه‌بندی،‌ تجارب دینی را به شش دستة تجارب تفسیری، شبه‌حسی، وحیانی، احیاگر، مینوی و عرفانی تقسیم کرده‌اند. سویین‌برن تقسیم‌بندی دیگری در این زمینه دارد. ویلیام جیمز نیز به‌طور مبسوط دربارة تجارب عرفانی و دینی بحث کرده است. توصیف‌ناپذیری، خصیصة معرفتی، زودگذری و حالت پذیرش از نشانه‌های حالات عرفانی در دیدگاه ویلیام جیمز به‌شمار می‌آیند. شرح تفصیلی دیدگاه‌های استیس و پایک، ما را با مباحث تجربة دینی و عرفانی در غرب آشناتر می‌سازد. از دیگر مسائل مهم فلسفة دین، رابطة تجربة دینی و باور دینی یا اعتقاد به خداوند است. پس از پژوهش در موارد فوق، پرسش‌هایی نیز درباره ملاک‌های تجربه دینی ـ عرفانی و مکاشفه مطرح می‌شود. پرسش از صحت و سقم آن‌ها نیز بحث دیگری است. در این میان، ترابط میان تجربه و تفسیر، جایگاهی ویژه دارد. این مسأله از پیش‌فرض‌های مهم مسائل تجربه‌گروی دینی است. توصیف متافیزیکی، معرفت‌شناختی و پدیدارشناختی تجربه نیز مبحثی درخور تأمل است. طرح دیدگاه‌های استیس و نیز نظریة ساختی کاتس، مفهوم تجارب عرفانی و نقش تفسیر را در آن آشکار می‌کند. از دیگر مسائل مهمی که دربارة کشف عرفانی و تجربة درونی مطرح می‌شود، مسألة وحی است. بررسی وحی در نگاه غرب و اسلام و نیز شناخت دیدگاه عارفان درباب وحی، امری ناگزیر است.

 

مولف دکتر محمد تقی فعالی
تعداد صفحات 608 صفحه
قطع رقعی
نوبت چاپ چهارم
شابک 978-964-8352-44-3
مشاهده شاخه های مرتبط با محصول
کتاب ها    کلام و دین پژوهی
مشخصات حمل
منطقه نحوه حمل هزینه
ایران - تهران - تهران - تهران با استفاده از پیک - هزینه حمل نیز به صورت online کسر شود ۹۰۰۰۰
ایران - تهران - تهران - تهران با استفاده از پیک - هزینه حمل نیز به صورت online کسر شود ۹۰۰۰۰
ایران - تهران - تهران - شهرستان با استفاده از پیک - هزینه حمل نیز به صورت online کسر شود ۹۰۰۰۰
 
 
صفحه اصلی
کلیه حقوق برای سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی محفوظ می باشد. © ٢٠٠۸